Sáng ngày 20.12, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Văn nghệ Dân gian năm 2025 cho 49 công trình tiêu biểu. Cơ cấu giải thưởng năm nay gồm: 3 giải Nhì B; 9 giải Ba A; 21 giải Ba B; 14 giải Khuyến khích và 2 Tặng phẩm. Đáng chú ý, Lễ trao Giải thưởng Văn nghệ Dân gian không có công trình nào được trao giải Nhất.

Trong số 3 công trình đạt giải Nhì B – mức giải cao nhất mùa giải năm nay – có công trình “Văn học dân gian Cà Mau” do TS. La Mai Thi Gia (chủ biên), TS. Phan Xuân Viện, TS. Lê Thị Thanh Vy và CN. Lê Thanh Toàn (Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM) biên soạn.

GS.TS. Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, phát biểu tại chương trình - Ảnh: Báo Quân đội nhân dân

Theo GS.TS Lê Hồng Lý – Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam – dù năm nay không có công trình vượt trội như mùa giải 2024, nhưng chất lượng các công trình nhìn chung đồng đều hơn. Hội đã tiếp nhận 70 công trình đăng ký dự giải, tăng so với 67 công trình năm 2024. Số lượng công trình đạt từ giải Ba B trở lên là 33 công trình, trong khi giải Khuyến khích chỉ còn 14 công trình (năm 2024 là 24 công trình).

Công trình Văn học dân gian Cà Mau được đánh giá cao bởi tính công phu và giá trị khoa học, khi vừa sưu tầm tư liệu hoàn toàn mới, vừa khảo cứu chuyên biệt về đời sống văn học dân gian vùng đất cực Nam Tổ quốc. Theo nhóm biên soạn, đây là lĩnh vực quan trọng góp phần định hình bản sắc văn hóa Cà Mau, nhưng trước nay chưa có nhiều công trình hệ thống và toàn diện.

TS. La Mai Thi Gia (chủ biên) (người thứ 3 từ phải sang) cùng các tác giả được trao giải Nhì B, Giải thưởng Văn nghệ Dân gian năm 2025 - Ảnh: Hội VNDGVN

Trong quá trình điền dã, nhóm nghiên cứu đã thu thập được nguồn tư liệu phong phú, phục vụ thiết thực cho công tác bảo tồn di sản văn hóa dân gian Nam Bộ. Công trình giới thiệu 1.237 tác phẩm, gồm: 577 câu ca dao, 358 câu tục ngữ, 93 truyền thuyết, 80 câu đố, 78 truyện cười, 24 truyện cổ tích và 24 bài vè, đồng thời chỉ ra những đặc điểm tiêu biểu của văn học dân gian Cà Mau trong từng thể loại. Qua đó có thể thấy, văn học dân gian Cà Mau vừa tiếp nối truyền thống văn học dân gian Việt Nam, vừa mang đậm dấu ấn riêng của địa phương.

Đây cũng là thành quả chung của tập thể giảng viên và 252 sinh viên Khoa Văn học (nay là Khoa Văn học và Ngôn ngữ học) tham gia sưu tầm thực địa trong các năm 2022, 2023 và 2024, tiếp nối chuỗi hoạt động nghiên cứu văn học dân gian Nam Bộ đã được triển khai nhiều năm qua tại Khoa.

Giải thưởng Văn nghệ dân gian là giải thưởng thường niên do Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam tổ chức, nhằm vinh danh các công trình nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn và sáng tác tiêu biểu trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật dân gian. Đây là một trong những giải thưởng uy tín trong giới nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, góp phần khuyến khích bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa dân gian của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đồng thời ghi nhận những đóng góp học thuật có giá trị thực tiễn và lâu dài đối với đời sống văn hóa đương đại.

Thanh Toàn